pl en

Jak wykonać kłodę bartną?

Pytanie postawione w tytule zdaje się proste i banalne. Jednak ze względu na najróżniejsze formy, jakie przybierają tworzone współcześnie barcie w Lasach Państwowych, jest ono jak najbardziej zasadne.

Na początek zastosujmy proste rozróżnienie i wyjaśnijmy kilka podstawowych terminów. Barć to generalnie wydrążona dziupla w drzewie żywym, przeznaczona do zasiedlenia dla pszczół. Kłoda bartna to wyżynek pnia z wydrążoną dziuplą, wciągnięty na drzewo. Natomiast ta sama kłoda postawiona na ziemi tworzy ul kłodowy.

Chciałbym podzielić wiedzą i doświadczeniem zdobytym przez Bractwo Bartne w toku naszej działalności i przedstawić proces wykonania kłody bartnej lub ula kłodowego. Bractwo Bartne co roku organizuje co najmniej kilka edycji warsztatów bartniczych, zarówno w Polsce jak i na Białorusi. Najbliższe odbędą się w dniach 16-18.03.2017 w Puszczy Augustowskiej.  Ale dla tych, którzy zamiast wspólnej pracy w dobrym towarzystwie, wolą majsterkowanie w zaciszu własnego warsztatu, prezentujemy ten – dość syntetyczne, acz dokładnie przygotowany – opis wykonania kłody bartnej.

Po lewej widoczny ul kłodowy a po prawej stronie na wysokości 5 metrów kłoda bartna przykryta przeciętym pniem. Fot. Bractwo Bartne

Read more

Relacja z Warsztatów Bartniczych w Lipinach

V Warsztaty Bartnicze w Puszczy Augustowskiej zostały przeprowadzone 13-15 października 2017 r. Po raz kolejny do naszej puszczy przyjechali z całej Polski (i nie tylko) osoby zainteresowane rozpoczęciem bartniczej przygody. W tym roku gościliśmy 11 uczestników warsztatów: leśników, pszczelarzy, a także miłośników natury, którzy dopiero planują rozpoczęcie swojej przygody z pszczołami. Jesienne warsztaty co roku organizujemy w Leśniczówce Lipiny, nad samą granicą z Białorusią. Jest to miejsce niezwykle klimatyczne, stworzone z pasją przez naszego bartnika – Pawła Kotwicę oraz jego żonę Magdę. Podczas warsztatów, które razem z Pawłem prowadził Piotr Piłasiewicz, panowała fajna, rodzinna atmosfera. Praca przy kłodach na świeżym powietrzu ma przecież być nie tyle wysiłkiem fizycznym, co przyjemnością i aktywnym wypoczynkiem, przerywanym od czasu do czasu pysznymi przygotowywanymi na miejscu posiłkami.

Dzianie kłód to nie tylko ciężka praca, ale też świetna odskocznia od codzienności. Fot. Bractwo Bartne

 

Read more

Jesienne Warsztaty Bartnicze w Puszczy Nalibockiej

W dniach 4-8.10.2017 po raz kolejny gościliśmy u bartnika Fratrum Mellicidarum Ivana Mulina w Puszczy Nalibockiej. Były to drugie Warsztaty Bartnicze na Białorusi, podczas których wspólnie z uczestnikami i miejscowymi wolontariuszami rozwijaliśmy bartnictwo w tamtejszych lasach. Dni rozpoczynaliśmy od porannego spaceru po bagnach, na który wychodziliśmy wraz ze wschodem słońca – jest to najlepszy czas, aby obserwować przyrodę. Wracaliśmy o godzinie 8 na śniadanie, po czym rozpoczynaliśmy pracę.

Przygotowanie kłody do wciągnięcia. Fot. Bractwo Bartne

Read more

Kleczba 2017

Za nami Kleczba czyli Leśne miodobranie 2017. W tym roku poszerzyliśmy formułę naszego corocznego święta bartniczego i zorganizowaliśmy ją publicznie w formie otwartej gry terenowej pokazującej zarówno rzemiosło bartnicze, historię bartnictwa na ziemiach dawnej Puszczy Przełomskiej, jak i rolę, jaką odgrywają pszczoły w leśnych ekosystemach. W grze wzięło udział łącznie 40 osób (i jeden pies:). Na uczestników czekała trasa o dystansie około 7 km, przebiegająca przez lasy przy dzielnicy Lipowiec w Augustowie, a na miejscu imprezy – w CAMP Zatoka – animacje dla młodszych dzieci, które przygotowała fundacja MAMY MAMY. Dzieci wykonywały woskowe świece i malowały pszczoły oraz osy, które – zachęcone odrobiną miodu – zechciały pozować zamknięte w niewielkich plastikowych pudełeczkach.

Read more

Nadrzewna platforma dla pszczół w środku miasta

Tak! Jeszcze nie w Polsce, ale już całkiem blisko. We Frankfurcie nad Menem, w Niemczech, powstaje nadrzewna platforma w środku miasta dla uli, do której można dostać się przez wiszący most.

Za projekt, mający na celu połączenie potrzeb pszczół, środowiska i ludzi w sercu miasta, odpowiada organizacja Bienen-Baum-Gut. Zaangażowani w jego realizację ludzie, m.in. Cher Haurowa, poświęcają mu mnóstwo pracy i cały swój czas. Dziewczyny wszystko robią same: dźwigają kłody, operują piłami motorowymi, nauczyły się nawet obsługiwać użyczony przez firmę budowlaną ciężki sprzęt. A to dlatego, by promować rozwój i zachowanie naturalnych siedlisk pszczół, edukować na rzecz zrównoważonego pszczelarstwa, zwrócić uwagę na zachłanność środowiskową i ekonomiczną człowieka oraz podkreślić, że każdy z nas może zrobić wiele maleńkich rzeczy, by pomóc przetrwać naszym małym przyjaciołom (chociażby ograniczyć konsumpcję miodu).

Dziewczyny wszystko robią same: dźwigają kłody, operują piłami motorowymi, nauczyły się nawet obsługiwać użyczony przez firmę budowlaną ciężki sprzęt. Fot. H. Piłasiewicz

Read more

Niedziela św. Rocha w Skansenie Kurpiowskim

W niedzielę 20 sierpnia mieliśmy przyjemność współorganizować w Skansenie Kurpiowskim w Nowogrodzie Łomżyńskim festyn z okazji święta św. Rocha, połączony z obchodami 90-lecia założenia Skansenu. W ramach naszego udziału odbyła się wystawa prac prof. Krzysztofa Hejki „Ostatni bartnicy”, pokazy wejścia za pomocą leziwa oraz pokaz dziania kłody bartnej w lipowym pniu. Kurpie o bartnictwie nigdy nie zapomnieli. Choć przestali  już dawno je praktykować, to dalej stanowi ono nierozerwalny element ich samoidentyfikacji. To część bogatej kurpiowskiej tradycji, z której są dumni mieszkańcy tego regionu.

Po pokazie leziwo zazwyczaj służy jako huśtawka dla dzieci. Fot. H. Piłasiewicz

Read more

Barciowisko 2017

Za nami kolejne Barciowisko i zlot bartników na Buduku. Obie imprezy odbyły się w weekend 7-9.07.2017. Jak co roku w piątek wieczorem spotkaliśmy się w Gajówce Buduk w Nadleśnictwie Głęboki Bród. Wcześniej, przygotowując miejsce do Barciowiska, rozwiesiliśmy między drzewami wystawę profesora Krzysztofa Hejke „Ostatni Bartnicy”, która towarzyszyła tegorocznej edycji. W tym roku uczestniczyliśmy oficjalnie jako partnerzy imprezy, angażując się w zarówno w jej przygotowanie jak i przeprowadzenie.

Barciowisko 2017. Fot. P. Piłasiewicz

Drużyny przy pracy. Fot. P. Piłasiewicz

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Impreza jest flagowym projektem promocyjnym Nadleśnictwa Augustów i z roku na rok cieszy się coraz większym zainteresowaniem zarówno uczestników, jak i widzów. Jesteśmy dumni, ze możemy pomagać rozwijać formułę tej imprezy. Konkurs dziania barci rozpoczął się o 10.00, do zmagań stanęło 10 drużyn 2-osobowych; w tym roku nieco ograniczono użycie pilarek spalinowych, co było dobrą decyzją organizatorów. Oprócz wystawy udostępnionej przez pana profesora naszym wkładem był pierwszy w Polsce i zapewne na świecie konkurs posługiwania się leziwem. Do konkursu przystąpiło 3 bartników: Karol Jatkowski, Zenon Otowski i Tomasz Bielski. Publiczność przyszła do pobliskiego zagajnika obserwować zmagania uczestników. Formułę konkursu będziemy rozbudowywać w kolejnych latach. Barciowisko, wzorem lat poprzednich, towarzyszyło zmaganiom Necko Endurance; ciekawy – choć ironiczny nieco – artykuł na temat tych imprez ukazał się w lokalnej prasie internetowej (Augustowski Reporter).
Read more

Zaproszenie na jesienne warsztaty

Tej jesieni chcielibyśmy zaprosić Państwa na 3 edycje naszych warsztatów: 2 z nich odbędą się na Białorusi w Puszczy Nalibockiej, jedna w Polsce na terenie Puszczy Augustowskiej według poniższego harmonogramu:

28.09-1.10.2017  – Puszcza Nalibocka Białoruś (Debry)

6-8.10.2017 – Puszcza Nalibocka, Białoruś (Debry)

13-15.10.2017 – Puszcza Augustowska, Polska (Lesniczówka Lipiny)

 

Jesienią proponujemy 2 edycje warsztatów na Białorusi tydzień po tygodniu na przełomie września i października. Relacje z naszej ostatniej edycji znajdą Państwo tutaj Koszt warsztatów to 210 EUR  nie uwzględnia kosztów wizowych, ale wiza w przypadku przylotu do Mińska samolotem jest niepotrzebna jeśli pobyt jest krótszy niż 5 dni. Dla Przyjeżdżający na Białoruś pociągiem, autobusem bądź własnym samochodem  potrzebna jest jeszcze wiza której wyrobienie kosztuje 140 pln. Zapisy na obie edycję Białoruskie zbieramy do początku września 3.09 a to dlatego aby mieć czas na wyrobienie wizy grupowej potrzebujemy na to 10 dni od chwili otrzymania paszportów i wypełnionych wniosków wizowych. W razie pytań prosimy dzwonić lub pisać na fundacja@bartncitwo.com dokładny program prześlemy mailem. Zdjęcia Nalibockiej Puszczy

Punktem zbornym jest Mińsk lub miejscowość Bakszty (Бакшты) położona na skraju puszczy nalibockiej przy drodze krajowej Grodno-Minsk,  skąd będziemy odbierać uczestników przyjeżdżających własnymi autami.

 

13-15.10.2017  Jak co roku zapraszamy Państwa również do Leśniczówki Lipiny w Puszczy Augustowskiej koszt 650 pln. Na tych warsztatach nie tylko proponuje,my nieco bardziej komfortowe warunki ale również możliwość zabrania ze sobą wykonanej przez siebie kłody bartnej.  Będzie to już piąta edycja naszych warsztatów z których nikt niezadowolony jeszcze nie wyjechał. Zapraszamy!

Zdjęcia z poprzedniej edycji w Lipinach tutaj.

 

 

programy warszyatów w linkach poniżej.

warsztaty Lipiny 13-15.10.2017

Warsztaty w puszczy nalibockiej 6-8.10

Warsztaty w puszczy nalibockiej 28.09-1.10.17

Czekamy na Was!

Wiosenne działania Bractwa Bartnego

Wiosna to czas wzmożonej pracy nie tylko pszczół, ale i bartników. Kończy się właśnie bardzo intensywny miesiąc działalności Bractwa Bartnego. Prace zaczęliśmy w marcu, tuż po pierwszych oblotach pszczół, dokonując przeglądów zazimowanych barci i kłód bartnych w Puszczy Augustowskiej. Z 12 rodzin pozostało tylko 2. Pszczoły w dębie bartnym w Nadleśnictwie Głęboki Bród padły ofiarą kuny, inna rodzina została rozdziobana przez dzięcioła. Natura ma to do siebie, że potrafi się podnieść nawet ze zgliszczy, tak i my żywimy podobną nadzieję, nadzieję na ponowne zasiedlenie dziupl. Puste barcie zostały uprzątnięte; pozostawiliśmy je otwarte w celu przewietrzenia. Ich zamknięcie i przygotowanie do zasiedlenia dla nowych rojów nastąpi w połowie maja.

Puste drzewo bartne. Fot. P. Piłasiewicz

 

 

Wiosnę powitaliśmy 2-dniową wizytą w Puszczy Białowieskiej, gdzie najpierw przeprowadziliśmy zajęcia dla przewodników turystycznych po Białowieskim Parku Narodowym na temat bartnictwa, a następnie szukaliśmy pozostałości po zaprzestanej dawno działalności bartniczej w Rezerwacie Ścisłym. W wyjeździe wzięło udział 9 osób zaangażowanych w bartnictwo – nie tylko w Puszczy Augustowskiej, ale także w innych rejonach Polski, np. w województwie zachodniopomorskim. Zaprosiliśmy m.in. bartników ze Spały i Wigierskiego Parku Narodowego, ponieważ przyświecała nam idea pokazania i promowania bartnictwa w wersji, jaką poznaliśmy z zachowanych śladów, przekazów potomków bartników polskich oraz wiedzy i doświadczenia bartników z Białorusi i Ukrainy, którzy kultywują tę formę nieprzerwanie od pokoleń. W związku z uznaniem bartnictwa za Niematerialne Dziedzictwo Kulturowe w Polsce, szczególną uwagę kierujemy na to, aby było ono dalej rozpowszechniane w niezmienianej formie, jako rdzenna tradycja narodów dawnej Rzeczpospolitej (a nie import idei z odległej Baszkirii).

Read more

IV Warsztaty Bartnicze w Puszczy Augustowskiej

 

Jak co roku na wiosnę z adeptami i miłośnikami bartnictwa dzieliliśmy się wiedzą i doświadczeniem podczas warsztatów bartniczych.  IV Warsztaty Bartnicze w Puszczy Augustowskiej odbyły się w dniach 24-26.03.2017. Ze strony Bractwa warsztaty prowadziła trójka bartników: Piotr Piłasiewicz, Paweł Mikucki i Rafał Liśkiewicz. Jak co roku wiosenna edycja odbyła się w Gajówce Buduk w Nadleśnictwie Głęboki Bród.  Tym razem zainteresowanie wydarzeniem wyraziły Lasy Państwowe i to nawet na szczeblu regionalnym. Współpraca naszej organizacji z Nadleśnictwem Głęboki Bród od początku układa się pomyślnie, ale tym razem, oprócz Nadleśniczego, odwiedził nas również rzecznik prasowy RDLP Białystok, który zaprosił na nasze wydarzenie chyba wszystkie stacje telewizyjne w promieniu 200 km. Z zaproszenia chciał skorzystać nawet TVN24 z relacją na żywo, natomiast finalnie nie przyjechał, pojawiła się za to TVPBiałystok i z jej wizyty powstał krótki materiał.  Może i dobrze, że finalnie przyjechała tylko jedna ekipa telewizyjna, bo w innym wypadku nasi bartnicy – zamiast pracować i szkolić uczestników warsztatów – pewnie większość czasu musieliby spędzać z ciekawskimi dziennikarzami, choć nie powiem, rozgłos i zainteresowanie, jakie obecność telewizji krajowej na miejscu mogłaby wywołać, byłyby wskazane zarówno z perspektywy dalszego rozwoju naszych działań, jak i szerzej – problemu rodzimych gatunków pszczoły miodnej i jej ochrony.

Praca wre na Buduku. Fot. P. Piłasiewicz

Niestety, jedyny obraz bartnictwa jaki przebił się i dalej przebija się do szerszej publiczności, to tradycje zaczerpnięte z dalekiej Baszkirii, a sprawa tak wcale nie wygląda.  Ale wracając do relacji z warsztatów… Wzięło w nich udział 10 osób, a wśród nich – 3 uczestników programu stypendialnego, jaki z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego otrzymał Piotr Piłasiewicz, założyciel Bractwa Bartnego. Program polega na regularnym szkoleniu 5 osób ze wszystkich aspektów pracy bartniczej. Grupa spotyka się raz w miesiącu i przerabia skrupulatnie kolejne elementy pracy bartniczej. (Kolejne spotkanie grupy miało miejsce w weekend 8-9.04.2017, kiedy to skręcano leziwa, ale o tym w kolejnym wpisie).
Read more

Creative design from the South

Get in touch with us!