pl en
bb_logo_duze

Historia Bartnictwa w Wielkim Ksiestwie Litewskim

Prezentujemy Państwu pracę, która jest zwieńczeniem projektu Interreg Lithuania-Poland Programme na lata 2021-2027 (perspektywa 2024-2026) współfinansowanego przez Unie Europejską.  „Bartnictwo – tradycja ponad granicami”.
To ponad 500 stron fachowej wiedzy an temat historii bartnictwa na terenie Wielkiego Ksiestwa Litewskiego. Polecam serdecznie lekturze. Jeśli Państwo chcieliby zdobyć papierowe wydanie. Należy odwiedzić Muzeum Kultury Bartniczej w Augustowie, następnie wystawę bartniczę w Musteice w Dzukijskim parku anrodowym i odebrać wydanie papierowe tej pracy. Potwierdzeniem wizyty ejst opinia na Google lub TripAdvisor zostrawiona na temat obu tych miejsc związanych z Bartnictwem. Serdecznie polecamy – na prawdę warto.  A poniżej fragment przedmowy do polskiego wydania:
 Książka do ściągnięcia  w tym LINKU.
„(…)Autorzy książki wykonali ogromną pracę badawczą, analizując bogaty materiał źródłowy dotyczący bartnictwa na terenach dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego – od Podlasia, przez Ruś Kijowską, Białoruś i Smoleńszczyznę, po obszar współczesnej Litwy. Sięga on od zapisów Prawdy Ruskiej, poprzez Statuty Litewskie, Metryki Wielkiego Księstwa Litewskiego i akta sądowe z XV–XVIII wieku, aż po publikacje XIX i XX stulecia. W efekcie powstał spójny i wielowymiarowy obraz rzemiosła oraz tradycji, które przez setki lat kształtowały życie i doświadczenia kolejnych pokoleń naszych przodków. Szczególną uwagę autorzy poświęcają zagadnieniu siabrostwa – mało znanemu polskiemu czytelnikowi zwyczajowi braterstwa, który nierzadko łączył ludzi sobie obcych poprzez… pszczoły. Choć na terenie Wielkiego Księstwa Litewskiego nie funkcjonowały bractwa bartne w formie znanej z dziejów Polski, to idea braterstwa opartego na wspólnej pasji do bartnictwa pozostaje bliska także naszym współczesnym działaniom. Interesującym zagadnieniem szeroko omówionym w niniejszej pracy są zapisy Statutów Litewskich dotyczące bartnictwa, a także inne elementy prawa zwyczajowego z obszaru Podlasia, Rusi oraz terenów współczesnej Litwy. Autorzy poświęcają również wiele uwagi relacjom etnograficznym z rejonu Puszczy Dajnawskiej, gdzie – podobnie jak w Puszczy Białowieskiej – echa dawnej świetności bartnictwa przetrwały do naszych czasów. Kultura i tradycja mieszkańców Dzukii, opisywane i badane już wcześniej przez litewskich etnografów, zawierają liczne odniesienia
do tego dawnego rzemiosła. Na podstawie dostępnych źródeł udało się Autorom odtworzyć i przedstawić praktykę działalności bartniczej – od wyboru odpowiedniego drzewa i wykonania barci, po jej przygotowanie oraz obsługę w trakcie sezonu. Czytelnik, poszukujący w tej książce nie tylko wiedzy o tradycji i historii bartnictwa, ale także bardziej
konkretnych informacji praktycznych, również będzie w stanie je odnaleźć, choć nie było to bezpośrednim zamierzeniem ani Autorów, ani nas jako wydawcy.
Praca ta powstała pierwotnie w języku litewskim. Mrówczą pracę w powstanie tej publikacji wykonała także pani Beata Piasecka, tłumacząc tekst na język polski, redagując i weryfikując setki nazw miejscowych i nazwisk z obszaru współczesnej Litwy, Białorusi, Ukrainy i Polski tak, aby zachować przejrzystość i czytelność tekstu dla polskiego odbiorcy.(…)”
Otwarcie Muzeum Kultury Bartniczej po rozbudowie
Otwarcie Muzeum Kultury Bartniczej po rozbudowie

Otwarcie Muzeum Kultury Bartniczej 24.04.2026 – relacja

24 kwietnia ponownie otworzyło się nasze Muzeum Kultury Bartniczej, miejsce, które w nowoczesny sposób opowiada o jednej z najstarszych tradycji. Wydarzenie stanowiło zwieńczenie ponad dwuletniego, projektu „Bartnictwo – tradycja ponad granicami”, realizowanego przez Bractwo Bartne we współpracy z Dzukijskim Parkiem Narodowym na Litwie. Projekt „Bartnictwo – tradycja ponad granicami” (TPL00145)  współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach programu INTERREG Litwa–Polska. Choć projekt się jeszcze nie zakończył to rozbudowa muzeum była głównym zadaniem realizowanym przez nasze Bractwo jako partnera we wspomnianym projekcie. 

OtwarcieMKB po rozbudowie. Fot. Bractwo Bartne

Read more

Zaproszenie na otwarcie Muzeum 24.04.2026

24 kwietnia ponownie otwiera się Muzeum Kultury Bartniczej, miejsce, które w nowoczesny sposób opowiada o jednej z najstarszych tradycji regionu. Po otwarciu odbędzie się konferencja na której naukowcy z różnych dziedzin przedstawią zagadnienia związane z bartnictwem nad którymi pracują, bądź pracowali przez ostatnie lata. Będzie można posłuchać wykładu profesora Uniwersytetu w Wilnie na temat zagadnień związanych z bartnictwem w XVII wieku w Wielkim księstwie Litewskim, antropolożki kulturowej obserwującej od wewnątrz polskie bartnictwo czy biologa ewolucyjnego badającego pszczoły z przed ponad 1350 lat.

 

Read more

Wiosenne warsztaty bartnicze 24-26.04.2026

Ruszyły zapisy na wiosenne edycje warsztatów bartniczych.

W dniach:   24-26.04.2026

Przy użyciu piły motorowej oraz tradycyjnych narzędzi bartniczych każdy uczestnik wykona własną kłodę bartną, którą po warsztatach będzie mógł ze sobą zabrać. W pracy wspierać Was będzie dwóch doświadczonych bartników.  Podczas Warsztatów dowiecie się w jaki sposób przygotować kłodę do zasiedlenia, jak zadbać o nią przed sezonem zimowym, a przede wszystkim jak wybrać najbardziej odpowiednie miejsce do  jej zawieszenia. Wspólnie również wybierzemy się do Puszczy aby pozaglądać do naszych kłód i barci.

Dla chętnych będzie możliwość postawienia pierwszych kroków w tradycyjnej technice bartniczej wspinaczki na drzewo, przy pomocy leziwa.

 

Read more

Szlak wspólnego dziedzictwa

Z Augustowa do granicy z Litwą jest zaledwie 40 km. Tereny po drugiej stronie granicy jak to zazwyczaj na pograniczach bywa są słabo znane dla mieszkańców drugiej strony. Mimo, ze od ponad 20 lat możemy cieszyć się ze wspólnego członkostwa w Unii Europejskiej mało kto z mieszkańców Augustowa czy turystów odwiedzających Augustów poznał tereny tak nieodległe a tak nieodkryte. To samo jest ze strony Litwy i znajomości najbliższej okolicy. Realizująć wspólny projekt z Dzūkijos Nacionalinis Parkas – Dzukija National Park z Litwy dofinansowanego ze środków programu Interreg Lithuania-Poland Programme „Bartnictwo – tradycja ponad granicami” chcieliśmy przyczynić się do zmian tego stanu rzeczy.
Przygotowaliśmy w ramach realizacji naszego projektu mapę wydaną w 3 językach: po polsku, litewsku oraz angielsku, dostępną także w wersji interaktywnej pod linkiem:   https://tpg.bartnictwo.com lub po zeskanowaniu QR kodu znajdującego się na wersji papierowej mapy.
Mapa prowadzi nas szlakiem wspólnego dziedzictwa, wspólnie z partnerami z Litwy wybraliśmy 20 miejsc w Puszczy Augustowskiej i z Suwalszczyzny oraz z rejonu Dzukiji na Litwie które składają się na prezentacje naszego wspólnego dziedzictwa. Są to często miejsca mało znane, nieodkryte przez sąsiadów a dobrze znane i cenione przez lokalne społeczności i turystów krajowych
Mapa znajduje sie pod linkiem:   https://tpg.bartnictwo.com
Zadanie zostało zrealizowane w ramach realizowanego przez Bractwo Bartne oraz Dzūkijos Nacionalinis Parkas – Dzukija National Park z Litwy projektu dofinansowanego ze środków programu Interreg Lithuania-Poland Programme na lata 2021-2027 (perspektywa 2024-2026) współfinansowanego przez Unie Europejską.
Zapraszamy!
Impreza realizowana w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa, promująca Kulturę Bartniczą wpisaną na Reprezentatywną Listę Niematerialnego Dziedzictwa UNESCO

Kleczba 2025 – Zaproszenie

Zapraszamy na kolejną edycję Kleczby
Wszystko wydarzy się w  sobotę, 6 września 2025 r. w Augustowie.  Startujemy o godzinie 11.00, Camp Zatoka, ul. Jeziorna 26.
Gra terenowa:
Podążaj tropem bartników z Puszczy Augustowskiej, by zdobyć ociekający złotem i lśniący niczym bursztyn skarb!  Nietypowa gra terenowa przeznaczona jest dla wszystkich, którzy uwielbiają aktywny wypoczynek: świetnie odnajdą się w niej dorośli, młodzież czy też rodziny z dziećmi. I najlepiej zabrać ze sobą przyjaciół, bo zgłoszenia przyjmowane są od drużyn 2-5 osobowych.
Na ok. 7-kilometrowej trasie przygotowano punkty z nieszablonowymi, interaktywnymi zadaniami, które przeniosą uczestników w czasy świetności bartnictwa, kiedy to wstęp do puszczy mieli tylko wybrani, a porządku w jej ostępach pilnowali osocznicy. Na zwycięzców zmagań czekają nagrody, a na wszystkich – kawał dobrej i ciekawej zabawy.
Warsztaty:
Przygotowano także atrakcje w postaci warsztatów z wykonywania świec, kosmetyków na bazie produktów pszczelich, warsztaty ceramiczne  oraz z sycenia miodu pitnego. Będzie można samodzielnie zrobić,  kosmetyki z dodatkiem produktów pszczelich, świece czy wspólnie z mistrzami miodosytnictwa nastaw miodu pitnego.
Jarmark:
Podczas Kleczby nie zabraknie stoisk z miodem i naturalnymi produktami z jego udziałem:)
Po grze i warsztatach zapraszamy na koncert zespołu The Boars, który zagra z nami po raz kolejny!
A następnie na wieczór przy ognisku.
Gdzie będzie można spróbować miodu wykonanego podczas warsztatów na poprzedniej Kleczbie w roku 2023.
Zgłoszenia do gry terenowej, jak i na warsztaty:

https://docs.google.com/forms/d/126AA-j49Otm2cB14UEwfZv_i-ewvBfFoXP5bQ4h5Oww

Uczestnicy gry otrzymają mapy z zaznaczonymi punktami na których czekać ich będą zadania związane z bartnictwem: między innymi z obsługi leziwa, rozpoznawania roślin miododajny. Za prawidłowo wykonane zadanie uczestnicy otrzymywali złote krążki, z których po zakończeniu gry mogli  wybić pamiątkową monetę. Przy realizacji gry terenowej angażujemy naszych Bartników  nie tylko z Augustowa, ale także z innych stron Polski, którzy przyjeżdżają wspomóc nas w przeprowadzeniu tego wydarzenia. Dla nas jest okazja do wspólnego świętowania i dzielenia się naszą tradycją.
Poniżej kilka zdjęć z poprzedniego roku:

Karol Jatkowski prezentuje sztukę posługiwania się leziwem na jednym z punktów Kleczby. Fot. M. Dyjuk

Rozpoczęcie gry terenowej osadzonej w 1422 roku. Fot. M. Dyjuk

Drużyna na trasie gry terenowej. Fot. M. Dyjuk

Uczestnicy gry terenowej mieli nie łatwe zadanie wydobyć fragment plastra z wnętrza naturalnego ślepiotu. Fot. M. Dyjuk

Gawędę o miodach pitnych, ziołach w nich stosowanych i technikach prowadził Erikas z Litwy wspólnie z Pawłem Kotwicą z naszego Bractwa. Fot. M. Dyjuk

Koncert zespołu The Boars na malowniczej scenie. Fot. M. Dyjuk

Mamy nadzieję, że zabawa znów będzie udana!
Festiwal zorganizowany w ramach realizowanego przez Bractwo Bartne oraz Dzūkijos Nacionalinis Parkas – Dzukija National Park z Litwy projektu dofinansowanego ze środków programu Interreg Lithuania-Poland Programme na lata 2021-2027 (perspektywa 2024-2026) współfinansowanego przez Unie Europejską.
Zapraszamy!
Impreza realizowana w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa, promująca Kulturę Bartniczą wpisaną na Reprezentatywną Listę Niematerialnego Dziedzictwa UNESCO

Zapytanie ofertowe – Zaprojektowanie i wykonanie ekspozycji muzealnej

Bractwo Bartne z siedzibą w Augustowie (Frącki 8a gmina Giby) w związku z realizacją projektu “FOREST TREE BEEKEEPING – A TRADITION WITHOUT BORDERS” współfinansowanego przez Unię Europejską w ramach programu INTERREG Polska-Litwa na lata 2021-2027 ogłasza zapytanie ofertowe „Zaprojektowanie i wykonanie ekspozycji muzealnej w Muzeum Kultury Bartniczej w Augustowie”

w złączonym linku  w bazie konkurencyjności:

https://bazakonkurencyjnosci.funduszeeuropejskie.gov.pl/ogloszenia/218887

 

Na oferty czekamy do 1.08.2025

z poważaniem,

Piotr Piłasiewicz